:-(

Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?



Z historii PZPR w Rypinie (cz. 1 – od połowy lat sześćdziesiątych do 1980 roku)

Postaci, historii Rypinie połowy sześćdziesiątych roku) - zdjęcie, fotografia
25/01/2019 09:37

Komitet Powiatowy Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Rypinie nadzorował całość życia politycznego, społecznego i gospodarczego w mieście i ówczesnym powiecie

Komitet Powiatowy Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Rypinie nadzorował całość życia politycznego, społecznego i gospodarczego w mieście i ówczesnym powiecie Zajmował się wieloma sprawami, które pokrywały się najczęściej z zadaniami samorządu. Na posiedzeniach egzekutywy czytano sprawozdania z działalności rypińskich zakładów pracy, szkół, jednostek kultury, itp. Dużą wagę przykładano jednak, jak wynika ze sprawozdań, do organizacji imprez, pochodów pierwszomajowych, świąt narodowych. W 1964 roku znaczną część spotkań egzekutywy KP PZPR poświęcono obchodom XX lecia PRL, w 1968 roku 25-lecia Ludowego Wojska Polskiego, itp. Na szeroką skalę w drugiej połowie lat sześćdziesiątych pojawiły się tzw. czyny społeczne, nadzór nad którymi przejął KP PZPR. W 1968 roku czytamy np. w sprawozdaniu na posiedzenie egzekutywy partii: Wzorem lat ubiegłych załogi zakładów na terenie miasta i powiatu podejmują zobowiązania produkcyjne i czyny społeczne.

Okazją do podejmowania zobowiązań obok świąt 1 Maja i 22 Lipca są różne okazje i ważniejsze wydarzenia o znaczeniu międzynarodowym, czy też krajowym. W bieżącym roku okazją jest np. zapowiedziany V Zjazd Partii. Do przodujących zakładów w podejmowaniu zobowiązań należą Rypińskie Zakłady Produkcji Betonów, Mleczarnia, MPGK, PKP, Poczta, RZPT. W dalszej części tekstu dowiadujemy się o różnych zobowiązaniach i czynach społecznych. Zakłady Betonów zobowiązały się np. dla uczczenia V Zjazdu PZPR wyprodukować poza planem 450 m3 wyrobów betonowych. Załoga Spółdzielni Mleczarskiej na masówce 5 marca 1968 roku podjęła zobowiązania i wystąpiła z apelem do załóg wszystkich zakładów z terenu miasta o podejmowanie czynów dla uczczenia V Zjazdu. Brygada Socjalistyczna im. Hanki Sawickiej w proszkowni zobowiązała się podwyższyć wskaźnik I gatunku proszku mlecznego. Kierowcy w mleczarni: Wojciech Furman, Kazimierz Markwart, Kazimierz Makowski, Józef Goślicki, Kazimierz Chojnacki, Alojzy Brokos, zobowiązali się przez uważną jazdę przedłużyć przebieg opon o 3 tys. km. i przejechać 150 tys. km do kapitalnego remontu. Brygada Pracy Socjalistycznej im. Juliana Marchlewskiego w mleczarni zobowiązała się posadzić krzewy ozdobne w zakładzie. Pracownicy Stacji PKP w Rypinie zobowiązali się zaoszczędzić 5 ton oleju napędowego. PSS postanowiły dla uczczenia V Zjazdu wydłużyć czas pracy sklepów.

Komitetowi Powiatowemu podporządkowany był Komitet Miejski PZPR. Zdominowany jednak przez Komitet Powiatowy, nie odgrywał większej roli w mieście. We wrześniu 1965 roku funkcję I sekretarza KM PZPR w Rypinie objął Marian Skrok. Zachowany z 1969 roku spis członków KM PZPR w Rypinie wymieniał: Mariana Skroka, Romana Kuczmarskiego, Włodzimierza Goślickiego, Józefa Wilkosza, Eugeniusza Matlejewskiego, Leonarda Wróblewskiego, Władysława Tuchalskiego, Artura Domańskiego, Janusza Gałkowskiego, Edwarda Małeckiego, Kazimierę Przeczewską, Bronisława Czarneckiego, Mariana Siatkowskiego, Kazimierza Głowackiego, Jana Rupińskiego i Stanisława Dybanowskiego. Siedziba Komitetu Miejskiego PZPR mieściła się wraz z Komitetem Powiatowym przy Nowym Rynku. Do 1971 roku funkcję I sekretarza KM PZPR pełnił Marian Skrok. Na stanowisko to wybrany został wówczas Feliks Lemański. Zachowany z ostatniego okresu przed reformą administracyjną i likwidacją komitetu Powiatowego, spis członków KM PZPR w Rypinie ze stycznia 1975 roku wymieniał: Feliksa Lemańskiego, Eugeniusza Matlejewskiego, Barbarę Kamińską, Kazimierę Przeczewską, Czesława Waśkiewicza, Mieczysława Gabryszewskiego, Stanisława Konojackiego, Teresę Bernard, Romana Brzozowskiego, Barbarę Buchalską, Ryszarda Jagielskiego, Wacława Jaguścika, Edmunda Kuczmę, Stefana Laskowskiego, Mieczysława Małeckiego, Pawła Marynowskiego, Leszka Ratkowskiego, Janusza Skowrońskiego, Stanisławę Stasiak, Euzebiusza Zaleśkiewicza, Marka Zaszewskiego.

Jerzy Kamiński, I sekretarz Komitetu Powiatowego PZPR w Rypinie w latach 1964-1971. Urodził się w 1920 roku w Lipnie. W 1935 roku rozpoczął pracę w tartaku w Lipnie. Po wojnie pracował w kuźni u teścia. Wstąpił wówczas do PPR, a następnie do PZPR. W 1948 roku ukończył szkołę partyjną i zatrudniony został w KP PZPR w Toruniu jako II sekretarz. W 1951 roku objął stanowisko I sekretarza KP PZPR w Chełmnie. Od stycznia do listopada 1952 jako I sekretarz kierował KP PZPR w Rypinie. W 1953 roku pracował w KW PZPR w Bydgoszczy, a w 1954 roku jako I sekretarz KP PZPR w Szubinie. W 1955 roku wrócił do rodzinnego Lipna, gdzie objął stanowisko I sekretarza tamtejszego KP PZPR. Funkcję tę pełnił do 1964 roku, kiedy to skierowany został do pracy w Rypinie jako I sekretarz KP PZPR. Dzięki dobremu umocowaniu w strukturach partyjnych ówczesnego województwa bydgoskiego, udało mu się ściągnąć do Rypina znaczne środki finansowe, które przyspieszyły rozwój miasta i stworzyły kilka ważnych inwestycji. Na stanowisku tym pozostawał do 1971 roku, kiedy to przeszedł na rentę. Po krótkim jeszcze pobycie w Rypinie zamieszkał w Lipnie, gdzie zmarł 11 czerwca 1989 roku i pochowany został na tamtejszym cmentarzu. Odznaczony był Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. W 1978 roku uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w Lipnie wpisany został do Księgi Zasłużonych dla Miasta Lipna.

 

Ściśle podporządkowany Komitetowi Powiatowemu PZPR w Rypinie był utworzony w 1957 roku Związek Młodzieży Socjalistycznej (ZMS). Po rozwiązaniu ZMP w 1956 roku w skład ZMS weszli głównie starzy zetempowcy. Pierwszym przewodniczącym oddziału powiatowego ZMS wybrany został poprzedni przewodniczący Zarządu Powiatowego ZMP, Stanisław Dybanowski. Jako I sekretarz KP ZMS funkcję tę pełnił do połowy lat sześćdziesiątych. Szczególnie szybki rozwój rypiński ZMS przeżywał po 1965 roku, kiedy przewodniczącym Zarządu Powiatowego był Adam Kubiak. W 1968 roku organizacja liczyła w mieście prawie 700 członków.

Ogromną przewagę stanowiła młodzież szkolna, szczególnie z Liceum Ogólnokształcącego i Technikum Ekonomicznego. Koła ZMS działały jednak także w zakładach pracy, a nawet w szpitalu. Oprócz szkoleń ideowych, ZMS organizował także Olimpiady Wiedzy o Polsce i Świecie Współczesnym, współzawodnictwo pracy o tytuł Brygady Pracy Socjalistycznej. W 1968 roku tytuł ten zdobyły dwie brygady w Rypińskich Zakładach Przemysłu Terenowego. Jak pisano w sprawozdaniu, ZMS ma zadanie rozwijania w szkołach naukowego poglądu na świat, ze względu na ofensywną działalność kleru, który stara się kształtować postawy fanatyzmu religijnego i nietolerancji. W tym celu ZMS tworzył w szkołach rypińskich Koła Młodych Racjonalistów i Grupy Wychowania Socjalistycznego. Ruch ten musiał być znaczny, ponieważ w sprawozdaniu z pracy ZMS za rok 1968 wymieniano w Liceum Ogólnokształcącym 25 takich grup i 5 w Technikum Ekonomicznym. Zachęcano także młodzież do udziału w czynach społecznych. Wydaje się jednak, że działalność ZMS, szczególnie w drugiej połowie lat sześćdziesiątych, stawała się coraz bardziej fikcyjna. W czasie posiedzeń Komitetu Miejskiego PZPR w Rypinie narzekano na niską frekwencję młodzieży na zebraniach organizacji, a wiek członków kół przekraczał wiek młodzieżowy. Poza młodzieżą szkolną trudno było zmobilizować do działalności w ZMS młodzież w zakładach pracy.

W latach siedemdziesiątych nadzór nad całością życia politycznego, gospodarczego, społecznego i kulturalnego w mieście sprawował nadal Komitet Powiatowy PZPR z siedzibą przy Nowym Rynku. Dalsze umacnianie kierowniczej roli partii było naczelnym zadaniem ekipy. Od 1964 roku funkcję I sekretarza KP PZPR pełnił Jerzy Kamiński. Z jego inicjatywy rozpoczęto budowę przy Nowym Rynku nowego gmachu na siedzibę KP PZPR. W 1971 roku Jerzy Kamiński przeszedł na rentę, a na jego miejsce władze wojewódzkie partii przysłały kolejno: na kilka miesięcy Aleksandra Bukowskiego, wcześniej wieloletniego I sekretarza KP PZPR w Golubiu-Dobrzyniu, a w 1972 roku Stanisława Nowodworskiego. W 1975 roku, wraz z reformą administracyjną, nastąpiła likwidacja Komitetu Powiatowego PZPR, a zadania realizowane wcześniej przejął Komitet Miejski PZPR w Rypinie. Dotychczasowy I sekretarz KM PZPR Feliks Lemański już 24 września 1975 roku zrezygnował ze stanowiska i przeszedł na rentę. 6 października 1975 roku odbyło się pierwsze posiedzenie nowego już w nowych strukturach administracyjnych i partyjnych Komitetu Miejskiego. Na wniosek obecnego wówczas na plenum kierownika wydziału organizacyjnego KW PZPR we Włocławku Romana Różyckiego I sekretarzem KM PZPR w Rypinie wybrany został Albin Borkowski. W skład egzekutywy KM PZPR weszli: Albin Borkowski, Wojciech Ledwochowski, Bronisław Czarnecki, Zdzisław Lewandowski, Eugeniusz Matlejewski, Kazimiera Przeczewska, Józef Wilkosz, Stanisław Konojacki, Czesław Waśkiewicz. Sekretarzem organizacyjnym KM został Wojciech Ledwochowski, sekretarzem ekonomicznym Bronisław Czarnecki, sekretarzem propagandy Zdzisław Lewandowski, przewodniczącym komisji rewizyjnej Stanisław Dybanowski.

31 października 1976 roku Albin Borkowski zrezygnował z funkcji I sekretarza KM PZPR w Rypinie. Na jego miejsce w dwa miesiące później wybrany został Waldemar Lewiński. Niestety nie zachowały się z tego okresu protokoły z posiedzeń Komitetu Miejskiego. Kolejny protokół z posiedzenia Egzekutywy KM PZPR pochodzi dopiero z 4 stycznia 1978 roku i wymienia jej członków: Waldemara Lewińskiego I sekretarza, Wojciecha Ledwochowskiego sekretarza organizacyjnego, Bronisława Czarneckiego sekretarza ekonomicznego, Zdzisława Lewandowskiego sekretarza propagandy oraz członków: Edwinę Jezierską, Jana Józefowicza, Jerzego Stankiewicza, Stefana Wawrzyńskiego, Józefa Wilkosza, Andrzeja Hrynkiewicza, Kazimierza Zwierzykowskiego. 

14 lutego 1979 roku miejska organizacja partyjna otrzymała sztandar. Jak zapisano w notatce w Gazecie Pomorskiej, było to wyrazem uznania za pracę społeczno-polityczną i osiągnięcia gospodarcze. Sztandar wręczał I sekretarz KW PZPR we Włocławku Edward Szymański, a odbierał I sekretarz KM PZPR w Rypinie Waldemar Lewiński. Uroczystość odbyła się w sali Domu Kultury w Rypinie. Cały rok 1979 KM PZPR obchodził 35-lecie Polski Ludowej. Podporządkowane tej uroczystości zostały wszystkie wydarzenia w mieście, włącznie nawet z Międzynarodowym Dniem Dziecka. Istotnym elementem pracy KM PZPR były w tym okresie zajęcia Wieczorowego Uniwersytetu Marksizmu-Leninizmu (WUML), które zapoczątkowano w październiku 1978 roku. W końcu lat siedemdziesiątych w propagandzie partyjnej zaczęto zwracać uwagę na wprowadzanie obrzędowości świeckiej. Na zebraniach Egzekutywy KM PZPR w Rypinie pozytywnie oceniano ten proces w mieście, ale zalecano by włączyły się do niego organizacje społeczne i młodzieżowe. W 1979 roku polecono przeniesienie Urzędu Stanu Cywilnego na ulicę Warszawską 40, zwiększenie ilości nadawanych imion i wręczania dowodów osobistych w USC, ale także wprowadzenie zwyczaju składania wiązanek kwiatów przez pary zawierające związek małżeński pod Pomnikiem Wdzięczności na Placu Wolności. 

Ruch młodzieżowy ściśle związany z PZPR skupiony był w Rypinie w pierwszej połowie lat siedemdziesiątych wokół Związku Młodzieży Socjalistycznej. Przewodniczącym Zarządu Powiatowego ZMS w początkach lat siedemdziesiątych był nadal Adam Kubiak. W 1973 roku funkcję tę objął Wojciech Ledwochowski, a od 1975 roku Andrzej Hrynkiewicz. Organizacja, mimo, że skomunizowana, mająca głównie na celu indoktrynację polityczną młodzieży i przygotowanie swoich członków do wstąpienia w szeregi PZPR, odgrywała jednak w ówczesnych warunkach pozytywną rolę. ZMS był inicjatorem współzawodnictwa na rzecz dyscypliny pracy, oszczędności materiałów, racjonalizacji, podnoszenia kwalifikacji i aktywności społecznej. W zakładach pracy tworzono brygady pracy socjalistycznej z zadaniem rywalizacji. Walczono o tytuły: „Młody Fachowiec”, „Przodownik Pracy Socjalistycznej”. W 1974 roku masową akcją był Turniej Młodych Mistrzów Gospodarności oraz Turniej Młodych Mistrzów Techniki. ZMS był także organizatorem w tym okresie Ochotniczych Hufców Pracy. Podstawą działalności była jednak nadal młodzież szkolna, którą w wielu przypadkach fikcyjnie, a czasami pod przymusem zapisywano do organizacji. ZMS sprawował jednak w szkołach opiekę nad Olimpiadami Wiedzy o Polsce i Świecie Współczesnym, a także nad współzawodnictwem o tytuł „Wzorowego ucznia i aktywisty”, organizował wypoczynek letni, konkursy sportowe i turystykę.

W 1973 roku ZMS zainicjował proces zjednoczenia ruchu młodzieżowego w Polsce. Utworzono wówczas Federację Socjalistycznych Związków Młodzieży Polskiej. Był to pierwszy krok w kierunku dalszej konsolidacji i utworzenia jednej organizacji młodzieżowej w Polsce. W kwietniu 1976 roku utworzono jeden Związek Socjalistycznej Młodzieży Polskiej. Podobny proces przeprowadzony został na szczeblu miasta Rypina. ZSMP znalazł oczywiście siedzibę w budynku Komitetu Miejskiego PZPR. Przewodniczącym Zarządu Miejskiego ZSMP w Rypinie został wybrany Andrzej Hrynkiewicz, który funkcję tę pełnił do 1980 roku. Po umocnieniu się procesu zjednoczeniowego, w 1978 roku w mieście funkcjonowały 23 organizacje zakładowe, szkolne i terenowe ZSMP. 13 kół posiadało przyznane przez Egzekutywę KM PZPR prawo rekomendowania członków w szeregi PZPR. W roku tym z członków ZSPM przeszło w szeregi partii: z FAM 14 osób, z RZO – 6, z PBRol – 3, z pozostałych zakładów łącznie 24 osoby. W 1979 roku ZSMP wspólnie z ZHP realizował w Rypinie program ogłoszony na szczeblu centralnym pod hasłem „Partia rozmawia z młodzieżą”. Organizowano wówczas bardzo szumnie w mieście, a szczególnie w szkołach Turniej Wiedzy o Partii, odbywały się spotkania młodzieży z sekretarzami KM PZPR w Rypinie, na temat rozwoju społeczno-gospodarczego. Najbardziej prężne w tym okresie koło ZSMP w Fabryce Akcesoriów Meblowych zorganizowało zebranie na temat „Co uczyniliśmy i co uczynić należy, aby Polska rosła w siłę, a ludzie żyli dostatniej”.

W latach siedemdziesiątych nastąpił w mieście szybki rozwój Towarzystwa Przyjaźni Polsko Radzieckiej ściśle podporządkowanej Komitetowi Powiatowemu później Miejskiemu PZPR. Organizacja ta założona w Rypinie w 1946 roku, w pierwszą rocznicę wyzwolenia miasta przez Armię Radziecką, przeżywała okresy stagnacji i wzrostu zainteresowania, w zależności od koniunktury politycznej. Koncentrowała się na głównie organizowaniu imprez propagandowych, takich jak obchody rocznic rewolucji październikowej, wycieczek do ZSRR, wymianę grup (tzw. „pociągi przyjaźni”), dni radzieckiej kultury, techniki, książki, filmu. Działająca głównie na terenie rypińskich szkół, poprzez masowe, często graniczące z przymusem, zapisywanie uczniów, ale także pracowników przedsiębiorstw i instytucji państwowych, powiązana była ze Związkiem Młodzieży Socjalistycznej, a następnie Związkiem Socjalistycznej Młodzieży Polskiej, chociaż miała w Rypinie swój Zarząd Powiatowy, a po 1975 roku Zarząd Miejski.

W 1977 roku na terenie miasta istniało 31 kół TPPR, skupiających ponad 1500 członków. W sprawozdaniu z tegoż roku chwalono się wzrostem liczby członków od 1975 roku o 300% i liczby kół o 16. Podstawą masowości były szkoły, szczególnie średnie, ale TPPR działało także w tym okresie w FAM (300 członków), w PBRol (100), w ZOZ (100), w Spółdzielni Inwalidów (60), w POM (70), w RZO, MO, Sądzie Rejonowym, Urzędzie Miejskim (wszyscy pracownicy). Organizacja, jak czytamy w sprawozdaniu za 1977 rok, zajmowała się krzewieniem wiedzy o Związku Radzieckim i umacniania z nim wszechstronnej współpracy. Zastanawiano się jednak także, jak zwiększyć w mieście prenumeratę czasopism „Przyjaźń” i „Kraj Rad”. TPPR przejmowała w tym okresie nadzór nad szumnie obchodzonymi rocznicami Rewolucji Październikowej. Z inicjatywy działaczy z okazji 60. rocznicy w 1977 roku podejmowano w rypińskich zakładach zobowiązania produkcyjne. Szkolne koła TPPR opiekowały się grobami żołnierzy radzieckich, organizowano konkursy piosenki i poezji radzieckiej. Szczególnie rozpropagowany był w tym okresie konkurs „Socjalizm przeobraża świat”. Akcja ta, nasilona w 1977 roku, bardzo szybko wygasała, chociaż w latach osiemdziesiątych nadal starano się zachować masowość TPPR. Organizacja zaprzestała działalności w Rypinie w 1991 roku.
 

Piotr Gałkowski

Reklama

pzpr - komentarze opinie

Dodajesz jako: |


 Reklama


25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez rypin-cry.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

WPR sp. z o. o. z siedzibą w Golub-Dobrzyń 87-400 , Rynek 20

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"